Transformacja polskiej gospodarki potrwa długie lata

Tocząca się w Ukrainie wojna wymusza przyspieszenie transformacji energetycznej polskiej gospodarki. Od kilku miesięcy obserwowany jest wyraźny wzrost liczby i wartości zapowiadanych inwestycji w energetyce. Według firmy badawczej Spectis aktualna wartość 180 największych realizowanych i planowanych projektów przekracza już 300 mld zł, podczas gdy potencjał wykonawczy 80 największych wykonawców energetyczno-przemysłowych działających w Polsce od kilku lat wynosi jedynie ok. 20 mld zł rocznie.

W najbliższych latach ograniczone moce przerobowe branży budowlanej będą więc wąskim gardłem dla realizacji zapowiadanych inwestycji, która potrwa co najmniej 20 lat. Wynika to z analizowanego wolumenu przychodów przypadających na segment szeroko rozumianych inwestycji energetyczno-przemysłowych, czyli bloków energetycznych, spalarni odpadów, elektrociepłowni, kotłowni, specjalistycznych instalacji przemysłowych, odnawialnych źródeł energii oraz sieci przesyłowych.

Według Spectis rynek budownictwa energetyczno-przemysłowego w Polsce od kilku lat znajduje się w stagnacji. Po zbliżeniu się do 20 mld zł w 2019 r. i 6% spadku w 2020 r., w 2021 r. wartość robót zrealizowanych przez 80 największych wykonawców energetyczno-przemysłowych działających w Polsce wyniosła ok. 19,5 mld zł. Zastój widać również w poziomie zatrudnienia w branży, który jest obecnie niższy niż w 2016 r.

Warto zauważyć, iż w minionych latach istotnym problemem tej gałęzi budownictwa była niska zyskowność. W latach 2017-2020 średnia rentowność netto wyniosła tylko 1,5%, ale w 2021 r. wskaźnik ten uległ jednak wyraźnej poprawie, osiągając poziom około 6%. W najbliższych latach coraz ważniejszym elementem rynku energetycznego będą odnawialne źródła energii. Zaobserwować można znaczące zainteresowanie dużymi projektami fotowoltaicznymi i wiatrowymi ze strony zarówno inwestorów prywatnych, jak i dużych koncernów, także państwowych.
W ciągu najbliższych 20 lat również Krajowy System Elektroenergetyczny czekają istotne zmiany strukturalne. Znacząco zmniejszy się bowiem rola jednostek węglowych (ich udział w mocy zainstalowanej netto ma spaść do ok. 20% w 2040 r.), a jednocześnie wzrośnie wyraźnie udział OZE w wytwarzaniu energii elektrycznej, osiągając ponad 30% w 2030 r. i 40% w 2040 r. Zmiany te wymagać będą także kolejnych dużych inwestycji w obszarze sieci elektroenergetycznych.