Udana transformacja wymaga konkurencyjnej Europy

Trzy czwarte przedsiębiorstw w branży budowy maszyn i instalacji (77%) jest zdania, że atrakcyjność lokalizacji w Niemczech pogorszyła się w minionych latach. Niepomyślne obserwacje na podobnym poziomie (75%) zgłaszają członkowie VDMA tylko w Wielkiej Brytanii. Bez uszczerbku nie pozostają również kraje zajmujące jeszcze niedawno wysoką pozycję z punktu widzenia wyboru lokalizacji. Ponad połowa przedsiębiorców (55%) wskazuje fakt pogorszenia się atrakcyjności lokalizacji w Chinach. Wynika to z aktualnych danych liczbowych przeprowadzonej w czerwcu br. ankiety VDMA, w której udział wzięło 667 przedsiębiorstw członkowskich.

Coraz bardziej krytyczne postrzeganie Niemiec i innych lokalizacji stoi w wyraźnej sprzeczności z oszacowaniami własnych możliwości. Przedsiębiorstwa w branży budowy maszyn postrzegają w transformacji - zwłaszcza w odniesieniu do cyfryzacji i automatyzacji - znacznie więcej możliwości niż zagrożeń.

– Branża budowy maszyn wydaje się być bardzo dobrze przygotowana do stawienia czoła kluczowym wymaganiom, takim jak zmiany klimatu, dzięki innowacjom i wszechstronności. Oprócz konkurencyjności technologicznej wymaga to dobrych warunków ramowych, umożliwiających naszym przedsiębiorstwom rozwój i produkcję maszyn w Niemczech i w Europie - a nie w innych częściach świata - również w przyszłości. Niedopatrzenia polityczne możemy właściwie łagodzić tylko w ograniczonym stopniu. Decyzje szkodliwe dla danych lokalizacji odbijają się na nas niekorzystnie – powiedział Karl Haeusgen, prezes VDMA.

Holandia, Szwajcaria i Austria otrzymały pozytywną ocenę

Zaledwie 20% przedsiębiorstw ocenia aktualne warunki lokalne panujące w Niemczech jako dobre lub bardzo dobre, a ok. 40% zgłasza zaledwie zadowalający stan rzeczy. Twierdzenie, że w Europie może być lepiej, potwierdzają Holandia, Szwajcaria i Austria, które otrzymały wyraźnie lepszą ocenę. W środowisku pozaeuropejskim wyróżniają się Stany Zjednoczone, Indie i państwa grupy ASEAN.

Europa jest i pozostaje przy tym najważniejszym rynkiem branży budowy maszyn. W ciągu najbliższych 5 lat, 1/3 przedsiębiorstw (34%) planuje budowę nowych mocy produkcyjnych w Europie. Niemal kolejne 10% (9%) przenosi swoją produkcję w obrębie Europy, zaś 8% respondentów wskazuje obydwa te cele, czyli budowę i zmianę lokalizacji. Odpowiada to zasadniczo stanowi obserwowanemu w ostatnich 3 latach. Więcej niż dotychczas inwestycji obserwujemy natomiast poza Starym Kontynentem. Około 1/5 przedsiębiorstw planuje nowe inwestycje lub rozszerzenie możliwości produkcyjnych w USA, a w Indiach jest to 1/6. W rozważaniach tych decydującą rolę odgrywają zwłaszcza: wielkość rynku, wzrost rynku, bliskość klienta oraz korzyści związane z kosztami.

Trwa rozluźnienie w łańcuchu dostaw

Jednocześnie obserwujemy trwające dalej rozluźnienie w łańcuchu dostaw. 42% przedsiębiorstw wciąż zgłasza poważne lub krytyczne „wąskie gardła” w swoim zaopatrzeniu. Braki występują obecnie głównie w odniesieniu do elementów elektronicznych.

– Około 2/3 przedsiębiorstw wciąż doświadcza trudności w pozyskiwaniu wystarczającej ilości części elektronicznych. Prawie wszystkie przedsiębiorstwa stwierdzają jednak optymistycznie, że najbliższe miesiące przyniosą ciągłą poprawę sytuacji w przypadku zaopatrzenia lub nawet dalsze rozluźnienie – tłumaczy Haeusgen.

– W ostatnich trzech miesiącach 57% przedsiębiorstw mogło dzięki temu zmniejszyć swoje niekiedy zawyżone zapotrzebowanie – dodaje. Pomimo to wiele przedsiębiorstw wciąż nie pokrywa w dobrym stopniu swoich zamówień. W 71% przedsiębiorstw stany zamówień utrzymują się co najmniej na średnim, wieloletnim poziomie. W 1/4 przedsiębiorstw poziom stanów jest zwiększony nawet o co najmniej 3 miesiące.

Brak siły roboczej jako kluczowe „wąskie gardło”

Jest jednak również druga strona medalu. Wyraźnie wyczuwalne braki siły roboczej stają się obecnie dominującym „wąskim gardłem”. 98% przedsiębiorstw zgłasza braki personelu. Niecałe 40% oczekuje nawet zaostrzenia się i tak napiętej już w tym względzie sytuacji.

– Perspektywy zatrudnienia uległy nieznacznemu pogorszeniu w bieżącym roku z racji gorszej koniunktury. Około połowa przedsiębiorstw mogła jednak rozbudować szeregi podstawowego personelu po prostu w związku ze zmianami demograficznymi. Poszukiwania personelu stały się w tym roku ważnym, a nawet kluczowym wymaganiem – podsumowuje Haeusgen.

Faktyczne i pozorne problemy występujące w i tak trudnej sytuacji ekonomicznej i (geo)politycznej nie niweczą jednak nadziei producentów maszyn i instalacji. Niecałe 40% przedsiębiorców patrzy z optymizmem w kierunku II półrocza, 61% oczekuje normalnego wzrostu obrotów dla całego roku 2023, a co drugi (52%) planuje zwiększenie nominalnych nakładów inwestycyjnych.