Jak skutecznie ograniczać patogeny wywołujące parch i mączniak jabłoni?

Zagrożenie ze strony wspomnianych chorób jest znacznie wyższe w uprawach ekologicznych niż integrowanych ze względu na ograniczone możliwości ochrony chemicznej. Prawidłowa strategia walki z patogenami je wywołującymi pozwala jednak uzyskać satysfakcjonujące plony wysokiej jakości owoców – zarówno w produkcji integrowanej, jak i ekologicznej. W uprawach zrównoważonych chemiczną walkę z chorobami poprzedza się szeregiem działań prewencyjnych, wśród których prym wiodą metody mechaniczne lub fizyczne. Są one niezwykle ważne pod kątem ograniczania źródła infekcji oraz rozprzestrzeniania patogenów je wywołujących.

Największe możliwości ochrony chemicznej daje oczywiście metoda konwencjonalna, po niej – integrowana, ale również producenci owoców ekologicznych mają do dyspozycji coraz więcej naturalnych środków, które mogą wykorzystywać do opryskiwania drzew czy krzewów. Wykaz fungicydów przeznaczonych do walki z parchem i mączniakiem jabłoni czy szarą pleśnią na jagodowych, uwzględniający różne metody produkcji, corocznie publikowany jest w programach ochrony roślin sadowniczych. Dostępny jest także na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Ważne na etapie planowania w sadach jabłoniowych

Aby zapobieganie chorobom sadowniczym było skuteczne, a więc zmniejszało ryzyko rozwoju patogenów i przyczyniało się do zwiększania efektywności stosowanych środków chemicznych, powinno uwzględniać wszelkie działania tzw. niechemiczne, o których szczegółowo można przeczytać w metodykach integrowanej lub ekologicznej produkcji. Część tych działań rozpoczyna się już w momencie planowania nowych nasadzeń. Planując produkcję jabłek w bardziej zrównoważonych systemach uprawy, do zakładania kwater należy wybierać przede wszystkim odmiany odporne lub mało podatne na najważniejsze choroby.

Należy również zwrócić uwagę na jakość użytego do sadzenia materiału szkółkarskiego (czy spełnia wytyczne dotyczące danej klasy i czy jest wolny od patogenów). Niezwykle ważny dla prawidłowego rozwoju drzew, ich wigoru, a w konsekwencji ich zdrowotności i odporności na choroby, jest wybór odpowiedniego stanowiska pod nową kwaterę. Taka analiza doboru drzew – uwzględniająca warunki, jakimi dysponuje gospodarz – nie tylko zresztą pod kątem odmianowym, ale przede wszystkim gatunkowym – nadal jest niedocenianym aspektem budowania strategii odporności drzew na patogeny.

W rosnących kwaterach

Nie bez znaczenia jest zapewnianie roślinom korzystnych warunków także w trakcie ich wzrostu i rozwoju. Dlatego konieczne jest odpowiednie odżywianie drzew – adekwatne do ich potrzeb pokarmowych (a więc uwzględniające wiek drzewa, odmianę, podkładkę). W przypadku chorób grzybowych, o których mowa w artykule, ważne jest również odpowiednie formowanie drzew, w którym dąży się do uzyskania koron luźnych i bardziej przewiewnych – w takich łatwiej jest utrzymać „porządek fitosanitarny”. Bezwzględnie należy również usuwać z sadu wszelkie źródła infekcji – czy to poprzez wymiatanie lub niszczenie opadłych liści (będących np. głównym źródłem infekcji pierwotnych parcha jabłoni), czy też poprzez wycinanie pędów z objawami choroby (zabieg niezwykle ważny w przypadku ograniczania rozwoju mączniaka jabłoni).

Parch jabłoni – najważniejszym działaniem zapobiegawczym jest ograniczanie źródła infekcji pierwotnych na przyszły sezon wegetacyjny:

- Polega ono na jesienno-zimowym usuwaniu opadłych liści (są one głównym źródłem infekcji wiosną);

- Liście można wywieźć z sadu lub rozdrobnić i wymieszać z glebą (powodując ich rozkład);

- W uprawie integrowanej opadłe liście można potraktować mocznikiem w stężeniu 5%, co przyspiesza proces ich rozkładu;

- W sadach ekologicznych proces rozkładu liści można wspomóc, stosując przeznaczone do tego preparaty mikrobiologiczne.

Mączniak jabłoni – najważniejsze działania zapobiegawcze opierają się o systematyczne lustracje na obecność choroby, a polegają na wycinaniu porażonych pędów i rozet kwiatowych:

- Lustracje najlepiej wykonywać od fazy zielonego lub różowego pąka do początku kwitnienia;

- Zabiegu nie należy opóźniać, ponieważ w późniejszym okresie dochodzi do wzmożonego porażania kolejnych pędów i liści.

Polecamy produkty z naszego sklepu: