Rolnictwo 4.0 w praktyce - nowa Valtra N 135 Versu dla szkoły rolniczej w Powierciu

Sygnał RTK pojawia się na ekranie chwilę po uruchomieniu terminala. Zielona linia prowadzenia przecina wirtualne pole wyświetlane na monitorze SmartTouch. Uczeń siedzący w fotelu operatora przesuwa dłonią po podłokietniku i przełącza kolejne funkcje ciągnika. Obok nauczyciel tłumaczy działanie kontroli sekcji i zmiennego dawkowania nawozu. Kilkanaście metrów dalej, pod dachem, stoją starsze ciągniki, na których jeszcze kilka lat temu odbywała się większość zajęć praktycznych.

Technologia idzie do przodu - rzuca jeden z uczniów. W tym jednym zdaniu najlepiej zamyka się historia, która właśnie dzieje się w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Powierciu (woj. wielkopolskie). Bo nowa Valtra N135 Versu oficjalnie przekazana 19 maja przez Agravis Technik Polska nie jest tutaj tylko kolejnym ciągnikiem. Stała się symbolem przełomu, w którym szkolna edukacja zaczyna wyprzedzać technologię obecną jeszcze w wielu gospodarstwach.

Szkoła nie chce być salonem jednej marki

Szkolny plac w Powierciu bardziej przypomina dziś centrum pokazowe nowoczesnej techniki rolniczej niż klasyczne szkolne zaplecze. Obok siebie stoją maszyny różnych producentów, a kadra szkoły od początku podkreśla, że właśnie taki był plan.

– Założyliśmy sobie, żeby ciągniki, które mamy nie były jednej marki, tylko żeby każdy był inny – mówi dyrektor szkoły Marek Sobolewski.
– Młodzież ma możliwość porównać sobie sprzęt takich firm jak John Deere, Kubota, Massey Ferguson czy teraz Valtra. To ważne, bo nowa Valtra nie ma być tutaj wyłącznie wizytówką producenta. Ma przede wszystkim przygotowywać uczniów do pracy w nowoczesnych gospodarstwach i firmach usługowych.

Zakup został zrealizowany w ramach programu „Rolnictwo 4.0 dla szkół rolniczych” finansowanego ze środków KPO. Wartość całego projektu wynosi ok. 2,08 mln zł.

– Wniosek złożyliśmy w ubiegłym roku i po długiej weryfikacji udało się uzyskać pozytywną akceptację projektu. Dziś jesteśmy na etapie realizacji zakupów i budowania zaplecza, które pozwoli uczniom pracować na technologiach wykorzystywanych w nowoczesnym rolnictwie. Chodziło nam o stworzenie kompletnego systemu - nie tylko zakupu samego ciągnika, ale całego ekosystemu maszyn i rozwiązań do nauki rolnictwa precyzyjnego – tłumaczy nauczyciel Mariusz Szymański, odpowiedzialny za realizację projektu.

Nowa Valtra N 135 Versu dla szkoły ZSCKR w Powierciu. #atrexpress #Valtra #rolnictwo

Kabina będąca centrum sterowania

Wróćmy jednak do nowej Valtry N135 Versu. Ciągnik został skonfigurowany tak, by uczniowie mogli pracować na rozwiązaniach wykorzystywanych w nowoczesnym rolnictwie precyzyjnym. Valtrę wyposażono w prowadzenie RTK z dokładnością 2-3 cm, automatyczne zawracanie, kontrolę sekcji, zmienne dawkowanie, komunikację ISOBUS, terminal SmartTouch oraz możliwość przesyłania danych do systemu zarządzania gospodarstwem.

– Valtra została wyposażona w pełną technologię jeżeli chodzi o Rolnictwo 4.0 – podkreśla Bartosz Szczepaniak, przedstawiciel Agravis Technik Polska.

Podczas zajęć uczniowie mogą obserwować, jak zmienia się praca operatora. Terminal prowadzenia wyświetla linię przejazdu, system RTK utrzymuje ciągnik z dokładnością do kilku centymetrów, a operator kontroluje jednocześnie parametry pracy maszyn współpracujących przez ISOBUS. W kabinie pracują dwa wyświetlacze. Jeden odpowiada za prowadzenie i funkcje nawigacyjne, drugi za obsługę osprzętu. Wszystko sterowane jest z poziomu podłokietnika SmartTouch, który stał się jednym ze znaków rozpoznawczych marki Valtra.

To właśnie tutaj najlepiej widać, jak zmienia się rolnictwo. Jeszcze kilkanaście lat temu najważniejsza była obsługa mechanicznych dźwigni i przekładni. Dziś równie ważna staje się umiejętność pracy z elektroniką, mapami aplikacyjnymi i cyfrowym przepływem danych.

Marek Sobolewski, dyrektor szkoły i Bartosz Szczepaniak, przedstawiciel Agravis Technik Polska.

Jedna maszyna już niewystarcza

Skoro w Powierciu od początku założono, że sama Valtra będzie jedynie częścią większego systemu, razem z ciągnikiem szkoła otrzyma komplet maszyn Maschio Gaspardo - również dostarczy je Agravis Technik Polska. W skład zestawu wejdą: agregat uprawowo-siewny o szerokości roboczej 3 m, siewnik do kukurydzy, rozsiewacz nawozów oraz opryskiwacz z kontrolą sekcji - wszystkie maszyny współpracujące z ciągnikiem przez ISOBUS.

I właśnie ten element okazuje się dziś najważniejszy z punktu widzenia edukacji. Uczniowie nie uczą się obsługi pojedynczego urządzenia. Uczą się działania całego cyfrowego ekosystemu gospodarstwa. Podczas pracy rozsiewacz automatycznie zmienia dawkę nawozu zgodnie z mapą aplikacyjną. Opryskiwacz wyłącza poszczególne sekcje robocze, ograniczając nakładki. Siewnik do kukurydzy pozwala sterować wysiewem z poziomu terminala ciągnika.

– To po prostu Rolnictwo 4.0, czyli dwukierunkowa wymiana danych, możliwość zmienności dawek w trakcie pracy – wyjaśnia nauczyciel Karol Maluga.

Jeszcze niedawno podobne rozwiązania wielu rolników oglądało głównie na targach. Dziś uczniowie poznają je podczas zwykłych zajęć praktycznych.

Symulator jak prawdziwa kabina

Jednym z najbardziej obleganych miejsc w szkole winien stać się już niebawem symulator kabiny Valtry. To nie uproszczona atrapa, ale stanowisko bardzo wiernie odwzorowujące rzeczywistą kabinę ciągnika, z podłokietnikiem SmartTouch, monitorem słupkowym, kierownicą, fotelem i możliwością współpracy z symulatorami maszyn ISOBUS.

– To jest dokładnie taki sam symulator jaki Valtra pokazuje na targach – mówi przedstawiciel Agravis Technik Polska.

Podczas zajęć uczniowie mają ćwieczyć konfigurację maszyn, ustawienia terminala i obsługę automatycznych funkcji bez konieczności wyjazdu w pole. Dla szkoły to ogromne ułatwienie organizacyjne. Dla młodzieży - pierwszy kontakt z technologią, która coraz częściej pojawia się w nowoczesnych gospodarstwach. Jeszcze niedawno nauka zaczynała się od mechanicznych dźwigni i prostych pulpitów sterowania. Dziś zaczyna się od ekranów, menu i cyfrowych ustawień.

Po zajęciach wracają do starszych maszyn

Najciekawsze w Powierciu jest jednak to, że dla wielu uczniów kontakt z technologiami Rolnictwa 4.0 kończy się wraz z ostatnim dzwonkiem. Po zajęciach wracają do gospodarstw, w których nadal pracują starsze ciągniki i dużo prostsze maszyny. Kacper Suski, uczeń czwartej klasy kierunku mechanizacja rolnictwa i agrotronika, pochodzi z okolic Dąbia.W rodzinnym gospodarstwie o powierzchni ok. 50 ha nowoczesna technologia zaczyna dopiero stopniowo wchodzić do codziennej pracy. Dlatego możliwość nauki na nowej Valtrze N135 Versu traktuje przede wszystkim jako szansę zdobycia doświadczenia, którego trudno nauczyć się wyłącznie z podręczników.

– Technologia idzie do przodu. Taki zakup nowej Valtry zawsze pomoże uczniom - może niekoniecznie już nam, bo przed nami egzaminy, ale zachęci nowych uczniów, którzy będą chcieli przyjść do szkoły – przekonuje uczeń.

Obok niego stoi Adrian Siwiński z okolic Kłodawy. W jego przypadku kontrast pomiędzy szkolnym zapleczem a codziennością rodzinnego gospodarstwa jest jeszcze bardziej widoczny.

– Kilkunastohektarowe gospodarstwo to stare ciągniki, stare maszyny – mówi z uśmiechem.

Dlatego właśnie w szkole po raz pierwszy pracuje z systemami RTK, ISOBUS-em i technologiami rolnictwa precyzyjnego. Jak podkreśla, wiele rozwiązań poznawanych podczas zajęć zaczyna później wykorzystywać także w praktyce.

– Naprawdę mamy w czym wybierać. Wiele rzeczy, których się tutaj nauczyliśmy, ma zastosowanie w codziennym życiu u nas w gospodarstwach – podkreśla czwartoklasista.

I właśnie w tym najlepiej widać zmianę, jaka dokonuje się dziś w szkołach rolniczych. Uczniowie uczą się technologii, które w części gospodarstw dopiero zaczynają się pojawiać, ale za kilka lat mogą stać się standardem codziennej pracy.

Nie ma problemu z brakiem uczniów

W Powierciu trudno mówić o kryzysie szkolnictwa zawodowego. Wręcz przeciwnie.

– Prawdopodobnie po raz kolejny będziemy musieli wielu osobom odmówić przyjęcia do szkoły – przyznaje dyrektor Marek Sobolewski.

Jak dodaje, zdarzają się sytuacje, w których kandydaci i rodzice próbują walczyć o miejsce praktycznie do ostatniej chwili. Nowoczesne wyposażenie ma tu ogromne znaczenie. Dla młodych ludzi możliwość pracy na nowych maszynach okazuje się dziś równie ważna jak sama teoria.