Sektor morskich farm wiatrowych rozkręca koniunkturę budowlaną w północnej Polsce

Morska energetyka wiatrowa to strategiczny kierunek transformacji energetycznej wzmacniający bezpieczeństwo energetyczne oraz stanowiący impuls do rozwoju gospodarczego Polski. Jak wynika z raportu Spectis "Rynek budowlany w Polsce 2024-2029 – analiza 16 województw", od 2023 r. na rynku budowlanym obserwowane jest wyraźne przyspieszenie w kontraktacji pierwszych elementów szeroko rozumianej branży offshore. Wprawdzie z uwagi na brak doświadczenia krajowe firmy budowlane nie będą zaangażowane bezpośrednio w proces instalacji farm na Bałtyku, będą one jednak kluczowymi wykonawcami różnego rodzaju inwestycji towarzyszących, zarówno o charakterze hydrotechnicznym jak i kubaturowym.

Przygotowania do realizacji pierwszych morskich farm wiatrowych

W Polityce Energetycznej Polski do 2040 r. wskazano, że moc zainstalowana w morskiej energetyce wiatrowej osiągnie w 2030 r. wartość 5,9 GW, natomiast w 2040 r. do 11 GW (a nawet 18 GW w planowanej aktualizacji programu). Cały potencjał polskiej strefy Morza Bałtyckiego szacuje się nawet na 33 GW. Projekty będą rozwijane w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej Morza Bałtyckiego na obszarze w rejonie Ławicy Słupskiej, Ławicy Środkowej i Ławicy Odrzanej. Pierwsze morskie farmy wiatrowe zaczną produkować energię w 2026 r. Szacowana wartość inwestycji wyniesie ok. 130-150 mld zł.

Według stanu na II kw. 2024 r., realizowanych jest dziewięć projektów morskich farm wiatrowych, dla których wydano pozwolenia lokalizacyjne: siedem w ramach I fazy systemu wsparcia (Baltica 3 o mocy 1045,5 MW, Baltica 2 o mocy 1498 MW, Baltic Power o mocy 1200 MW, BC-Wind o mocy 399 MW, FEW Baltic II o mocy 350 MW, MFW Bałtyk II o mocy 720 MW, MFW Bałtyk III o mocy 720 MW) i dwa w ramach II fazy systemu wsparcia (MFW Bałtyk I o mocy 1560 MW i Baltica 1 o mocy 896 MW).

Pozostałe projekty z II fazy to: Energa MFW 1 o mocy 812 MW, Energa MFW 2 o mocy 896 MW, dwa projekty Orlen Neptun o mocy 1204 MW każdy, Baltica 7 o mocy 990 MW, Baltica 9 o mocy 975 MW, Baltica 2+ o mocy 210 MW, Orlen Neptun o mocy 966 MW, Baltica 1+ o mocy 1185 MW oraz Baltica 5 o mocy 555 MW.

Pierwsze roboty instalacyjne na morzu zakontraktowane

W IV kw. 2023 r. grupa Orlen we współpracy z Northland Power rozpoczęła budowę pierwszej morskiej farmy wiatrowej Baltic Power o mocy 1200 MW. Fundamenty farmy mają zostać zainstalowane w 2024 r., a w 2025 r. postawionych będzie 76 turbin wiatrowych Vestas, każda o mocy 25 MW. Za transport i instalację gotowych komponentów odpowiedzialna jest, mająca już doświadczenie na polskim rynku, międzynarodowa grupa Van Oord, natomiast za projekt, budowę i dostarczenie niezbędnych komponentów do lądowej stacji elektroenergetycznej odpowiadać będzie konsorcjum General Electric Poland i Enprom. Całkowita wartość inwestycji wyniesie ok. 17 mld zł.

Największym portfelem projektów morskich farm wiatrowych w Polsce dysponuje PGE. Grupa jest w trakcie finalnej decyzji dotyczącej inwestycji Baltica 2. Farma, z planowaną mocą 1498 MW, ma zostać oddana do użytku w 2027 r. W lutym 2024 r. wojewoda pomorski wydał pozwolenia na budowę części morskiej projektu farmy wiatrowej Baltica 2 realizowanego wspólnie przez PGE i Orsted. Van Oord został wybrany do transportu i instalacji monopali, GE Vernova i Polimex Mostostal do budowy przyłącza lądowego, a Boskalis do ułożenia i podłączenia kabli. Kolejny etap MFW Baltica to projekt Baltica 3 o mocy ok. 1045 MW, który zostanie ukończony do 2029 r. Łączna wartość inwestycji Baltica 2 i Baltica 3 to ok. 30 mld zł. Następnie po 2030 r. do portfolio grupy dołączy farma wiatrowa Baltica 1 o mocy 896 MW. Zgodnie ze strategią Grupa PGE do 2040 r. wybuduje co najmniej 6,5 GW mocy wytwórczych zainstalowanych w technologii offshore.

Z kolei projekt BC-Wind, o mocy do 399 MW, planowany jest ok. 23 km na północ od gmin Choczewo i Krokowa. Inwestor, firma Ocean Winds, skupia się w 2024 r. na projektowaniu elementów infrastrukturalnych oraz kontraktacji, które mają zostać ukończone do końca roku. Spółka planuje rozpoczęcie działalności komercyjnej farmy BC-Wind w 2027 r. Szacunkowa wartość inwestycji to blisko 5 mld zł.

Porty i terminale fundamentem rozwoju morskiej energetyki wiatrowej

W maju 2023 r. ruszyła budowa terminalu instalacyjnego w Porcie Świnoujście dla morskiej farmy wiatrowej Baltic Power. Będzie on pełnił funkcję węzła dla linii kablowych przesyłających energię elektryczną z podstacji morskich oddalonych o blisko 30 km. Offshore Wind Terminal Świnoujście będzie posiadał dwa nabrzeża, o długości 246 i 249 m. Ich parametry umożliwią przyjmowanie bardzo ciężkich, wielkogabarytowych ładunków i wstępny montaż wież turbin wiatrowych o wysokości ponad 100 m i masie około 1000 t każda. Budowa portu pochłonie ponad 250 mln zł i zostanie ukończona w 2025 r. Wykonawcami są Budimex (część lądowa) i Porr (część hydrotechniczna).

Drugim projektem jest terminal T5, który powstanie na wodach zewnętrznej części gdańskiego Baltic Hubu. Budowa inwestycji o powierzchni 21 ha ma się rozpocząć w IV kw. 2024 r. Długość nabrzeża przeładunkowego wyniesie 800 m, a głębokość akwenu przy kei 17,5 m, co pozwoli na cumowanie statków instalacyjnych oraz statków zaopatrzeniowych dla terminali offshore o długości całkowitej do 170 m. Szacunkowa wartość inwestycji to 1,2 mld zł, z czego 500 mln zł zainwestować ma Polski Fundusz Rozwoju, posiłkując się środkami z KPO. Zakończenie inwestycji planowane jest na 2026 r. Projekt przygotowywany jest głównie z myślą o wsparciu realizacji farm wiatrowych Baltica 2 i 3, rozwijanych przez PGE wspólnie z duńską spółką Orsted.

Kolejną grupą inwestycji związanych z morską energetyką wiatrową będą porty serwisowe. Wśród planowanych przedsięwzięć tego typu są porty w Łebie, Władysławowie i Ustce. Port serwisowy Władysławowo będzie bazą, która powinna być gotowa już w 2025 r. Posłuży on m.in. obsłudze i rozwojowi pływających farm wiatrowych, które będą zlokalizowane na Bałtyku kilkadziesiąt kilometrów na północ od Choczewa. W Ustce powstanie port serwisowy, który obsługiwać będzie inwestycje koncernu RWE oraz PGE Baltica. Port serwisowy w Łebie będzie z kolei bazą obsługującą wspólny projekt Orlenu i Northland Power.

Wzbiera fala inwestycji produkcyjnych branży offshore

W maju br. Miasto Szczecin podpisało list intencyjny z hiszpańską firmą Windar dotyczący realizacji zakładu produkującego morskie wieże wiatrowe. Jeden z wiodących globalnych graczy w sektorze OZE rozważał różne lokalizacje, jednak ostatecznie zdecydował się otworzyć swoją pierwszą polską fabrykę w Szczecinie. Jest to niewątpliwie istotny projekt dla rozwoju morskiej energetyki wiatrowej w Zachodniopomorskiem. Zakład ma zostać zrealizowany w granicach Portu Morskiego Szczecin. Przedsięwzięcie, którego wartość szacowana jest na ok. 300 mln zł, obejmie budowę hal produkcyjnych, placu magazynowego oraz budynków pomocniczych.

W Szczecinie, na Ostrowie Brdowskim, powstaje już centrum montażu gondoli do turbin wiatrowych duńskiej firmy Vestas. Wmurowanie kamienia węgielnego pod realizację tej inwestycji miało miejsce na początku 2024 r. Obejmuje ona modernizację i rozbudowę istniejącego kompleksu produkcyjno-magazynowego przejętego po ST3 Offshore. Generalnym wykonawcą przedsięwzięcia jest Atlas Ward Polska. Uruchomienie Vestas Assembly Hall przewidywane jest na 2025 r. Ma to być pierwsza z dwóch planowanych fabryk firmy Vestas w mieście. Drugi zakład, produkujący łopaty do turbin wiatrowych, zostanie zrealizowany na szczecińskim Skolwinie.

Branża offshore inwestuje też w zakłady produkcyjne w województwie pomorskim. Na Wyspie Ostrów w Gdańsku również zostanie wybudowany zakład produkcji wież do morskich elektrowni wiatrowych. Inwestorem jest spółka Baltic Towers, powołana przez Agencję Rozwoju Przemysłu i hiszpańską firmę GRI Renewable Industries, a generalnym wykonawcą został wybrany Erbud. Wartość kontraktu to 358,4 mln zł netto. Inwestycja ma zostać zrealizowana w formule „zaprojektuj i zbuduj”. Uruchomienie zakładu zaplanowano na II kw. 2025 r.