Zakupy kombajnów do zbioru zbóż w ramach PROW w latach 2014-2019

W analizowanym okresie zakupy kombajnów były realizowane w końcowym etapie poprzedniego PROW, a od 2016 r. w ramach PROW 2014-2020. Najwięcej tych maszyn zakupiono w 2018 r. (343 szt.; 30%), a tylko 5 kombajnów w 2016 r., tj. w początkowym okresie naboru wniosków i finasowania inwestycji w ramach PROW 2014-2020 - rys. 1.

Większość kombajnów zakupiono w ramach popularnego działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” (62,9% ogółu), a pozostałą część przede wszystkim w ramach operacji typu „Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych” (36,5%) - tabela 1. Analiza parametrów technicznych kombajnów wskazuje, że maszyny nabywane przez usługodawców rolnych charakteryzowały się przeciętnie o 19% większą mocą silników i wielkością zbiorników ziarna.

Kombajny wg województw

Jedną trzecią kombajnów (33,7% ogółu) zakupili rolnicy i usługodawcy rolni z woj. wielkopolskiego (169 szt.), zachodniopomorskiego (112 szt.) i lubelskiego (105 szt.). Na przeciwległym biegunie znaleźli się nabywcy kombajnów z woj. śląskiego (39 szt.), świętokrzyskiego (28 szt.) i podlaskiego (23 szt.).

Największe z tych maszyn o mocy silników wynoszącej średnio 283 KM i średniej pojemności zbiorników 8266 dm³ trafiły do beneficjentów PROW z woj. zachodniopomorskiego, pomorskiego, opolskiego, dolnośląskiego, warmińsko-mazurskiego i podlaskiego. Przeciętnie największe gospodarstwa inwestujące w ten rodzaj sprzętu zlokalizowane były w woj. dolnośląskim (140 ha) i podlaskim (136 ha), zaś najmniejsze w woj. świętokrzyskim (64,6 ha) i małopolskim (64,1 ha).

Strukturę zakupów kombajnów według areału użytkujących je gospodarstw prezentuje rysunek 2. (dane nie obejmują inwestycji zrealizowanych w działaniu „Rozwój usług rolniczych”, w którym nie identyfikowano areału gospodarstw). Ponad połowę kombajnów nabyli rolnicy z gospodarstw o areale od 40 do 90 ha - łącznie 379 szt., tj. 52,1% ogółu.

Wraz ze wzrostem areału gospodarstw zwiększa się przeciętna moc, a pośrednio także wydajność i potencjał eksploatacyjny nabywanych kombajnów - od 206 KM w grupie do 20 ha UR do ponad 300 KM w gospodarstwach powyżej 200 ha UR. Zaobserwowana tendencja jest zbieżna z wytycznymi ARiMR dotyczącymi racjonalności doboru i użytkowania maszyn zawartymi np. w „Zasadach doboru maszyn rolniczych w ramach PROW”. Równocześnie wraz ze wzrostem mocy kombajnów także zwiększa się pojemność zbiorników ziarna - rys. 3.